Gesubsidieerde rechtsbijstand: een advocaat met een laag inkomen

Wie in Nederland een juridisch probleem heeft maar een advocaat niet zelf kan betalen, kan hulp krijgen van de overheid. Dat heet gesubsidieerde rechtsbijstand. Het systeem heeft twee lagen: gratis advies bij het Juridisch Loket, en een advocaat of mediator met een toevoeging, waarbij de overheid een groot deel van de kosten betaalt en u een eigen bijdrage.

Eerste stap: het Juridisch Loket

Het Juridisch Loket geeft gratis persoonlijk juridisch advies aan mensen met een laag inkomen en weinig spaargeld. U belt gratis 0800-8020; er wordt dan een terugbelafspraak met een juridisch adviseur gemaakt. U kunt ook zonder afspraak langskomen tijdens een inloopspreekuur. Bij het Juridisch Loket werken geen advocaten. De adviseurs helpen u uw probleem te begrijpen, vertellen wat u zelf kunt doen en verwijzen u door als u een advocaat of mediator nodig heeft. De website met uitleg en voorbeeldbrieven is voor iedereen vrij te gebruiken.

Langs het Juridisch Loket gaan is niet verplicht om een toevoeging te krijgen, maar bij twijfel of u een advocaat nodig heeft, raadt de Raad voor Rechtsbijstand het wel aan.

De toevoeging

Heeft u een advocaat of mediator nodig, dan kan de overheid meebetalen via een toevoeging. Die wordt verstrekt door de Raad voor Rechtsbijstand (RvR). U vraagt de toevoeging niet zelf aan: uw advocaat of mediator stelt de aanvraag samen met u op en dient haar in, meestal voordat het werk begint.

De RvR kijkt naar twee dingen:

• De inhoud van uw probleem. Is een advocaat of mediator echt nodig, en valt het probleem onder de regeling?
• Uw inkomen en vermogen. De RvR vraagt die op bij de Belastingdienst, en gebruikt daarbij de gegevens van twee jaar geleden (het peiljaar). Woont u samen, dan tellen inkomen en vermogen van uw partner mee. Ligt uw inkomen of vermogen boven de grens, dan wordt de toevoeging afgewezen.

Is uw inkomen of vermogen nu lager dan twee jaar geleden, bijvoorbeeld door ontslag of scheiding? Dan kunt u vragen om peiljaarverlegging: de RvR kijkt dan naar uw huidige situatie.

De eigen bijdrage

Met een toevoeging betaalt u een eigen bijdrage rechtstreeks aan de advocaat of mediator. Hoe hoger uw inkomen, hoe hoger die bijdrage; ook het soort zaak speelt mee. In bepaalde zaken krijgt u automatisch korting. Deze bedragen worden regelmatig aangepast. Kijk daarom voor de actuele inkomensgrenzen en bijdragen in de tabellen van de Raad voor Rechtsbijstand, of vraag het de advocaat bij het eerste contact.

Twee dingen om rekening mee te houden:

• Levert de zaak geld op, bijvoorbeeld door de verkoop van een huis na een scheiding, dan kan de RvR achteraf beoordelen of u de kosten alsnog zelf moet betalen. Dat heet resultaatbeoordeling.
• Niet alles valt onder de toevoeging. Griffierecht valt er niet onder, al kunt u met een toevoeging een lager tarief krijgen. Proceskosten zoals deurwaarder- en getuigenkosten betaalt u zelf; verliest u de zaak, dan kunt u ook in de kosten van de wederpartij worden veroordeeld.

Een advocaat vinden die toevoegingen doet

Niet elke advocaat werkt op toevoegingsbasis. Een advocaat moet daarvoor ingeschreven staan bij de Raad voor Rechtsbijstand. Zo vindt u er een:

• Zoek in het register van de RvR op plaats en rechtsgebied.
• Gebruik de matching van de RvR, die u helpt een advocaat of mediator te vinden die past bij uw probleem, uw taal of uw woonplaats.
• Vraag het Juridisch Loket om een verwijzing.

Vraag bij het eerste contact altijd expliciet of de advocaat op basis van een toevoeging werkt, en wat uw eigen bijdrage naar verwachting zal zijn. Heeft u een rechtsbijstandverzekering, kijk dan eerst of die uw zaak dekt.

Deze pagina geeft algemene informatie over hoe zulke zaken in Nederland meestal verlopen. Het is geen juridisch advies over uw eigen situatie; alleen een advocaat die uw stukken heeft gelezen, kan dat geven.