Een betwiste nalatenschap: waar begint u

Discussies over een erfenis gaan in het begin zelden over recht. Ze gaan over een huis, over een ongelijke schenking van twintig jaar geleden, of over een broer of zus die de rekeningen beheerde. Het recht komt later, en dan blijkt het strakker geregeld dan mensen verwachten.

De notaris komt eerst

In België wordt een nalatenschap normaal door een notaris afgewikkeld: die stelt vast wie de erfgenamen zijn, maakt de akte of het attest van erfopvolging op, waardeert en bereidt de verdeling voor. De notaris staat aan niemands kant — dat is het punt van het ambt — en kan niet optreden als raadsman van één erfgenaam. Zijn de erfgenamen het eens, dan volstaat dat en is er geen advocaat nodig.

Waar geschillen echt vandaan komen

Drie bronnen, steeds opnieuw. Schenkingen tijdens het leven van de overledene, die bij de verdeling moeten worden ingebracht. Een testament dat het deel van een erfgenaam onder het wettelijk voorbehouden erfdeel voor kinderen en, in bepaalde situaties, de langstlevende echtgenoot brengt. En een nalatenschap met iets ondeelbaars — een huis, een landbouwbedrijf, een vennootschap — dat de ene wil houden en de andere verkocht wil zien.

Elk daarvan heeft een technisch antwoord, en dat technische antwoord is meestal wat het familiale antwoord losmaakt.

Termijnen die u niet mag laten passeren

Een erfgenaam moet kiezen: aanvaarden, aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving, of verwerpen. Dat weegt vooral wanneer er schulden kunnen zijn: zuiver aanvaarden betekent die mee aanvaarden. Er zijn termijnen, andere partijen kunnen ze verkorten, en de keuze is moeilijk terug te draaien.

Ook vorderingen over een ingekort voorbehouden erfdeel en betwistingen van een testament lopen tegen verjaringstermijnen aan. Wachten tot de familie bekoeld is, is begrijpelijk en kan duur uitvallen.

Wanneer u een eigen advocaat inschakelt

Zodra de belangen van de erfgenamen echt uiteenlopen, volstaat één onpartijdige notaris niet meer. Een advocaat voor u kan stukken opvragen die u niet kreeg, een waardering betwisten en u vertegenwoordigen als de verdeling voor de rechtbank moet. Veel dossiers worden binnen weken via onderhandeling geregeld; een gerechtelijke verdeling telt in jaren, wat op zich al pleit voor vroeg advies.

Breng de overlijdensakte mee, het huwelijkscontract als dat bestaat, elk testament, de briefwisseling van de notaris en een lijst van de schenkingen en overdrachten die u kent.

Deze pagina geeft algemene informatie over hoe zulke zaken in België meestal verlopen. Het is geen juridisch advies over uw eigen dossier; alleen een advocaat die uw stukken heeft gelezen, kan dat geven.